Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında, Türkiye genelinde doğal miras olarak kabul edilen 10 bin 503 anıt ağaç ile 319 mağara tescillenerek müdafaa altına alındı.
ANIT AĞAÇLAR TEK TEK TESCİLLENİYOR
Tabiat Varlıklarını Muhafaza Genel Müdürlüğü’nce yürütülen çalışmalarla, bulundukları bölgenin tarihi, kültürel ve folklorik kimliğinde değerli yere sahip anıt ağaçların tespiti ve tescili sürdürülüyor. Tescil edilen ağaçlar sadece kayıt altına alınmakla kalmıyor, tıpkı vakitte sistemli bakım ve müdafaa programına da alınıyor.
Bakanlıktan edinilen bilgilere nazaran, bugün prestijiyle Türkiye genelinde Bakanlığın yetki alanında bulunan tescilli anıt ağaç sayısı 10 bin 503’e ulaştı.
ANIT AĞAÇLAR DÖRT KATEGORİDE DEĞERLENDİRİLİYOR
Anıt ağaçlar; taşıdıkları özelliklere nazaran boyutsal, tarihi, folklorik ve mistik olmak üzere dört ana kümede sınıflandırılıyor.
Tarihi anıt ağaçlar, geçmişte yaşanan değerli olaylara ya da şahsiyetlere tanıklık eden ağaçları kapsarken; mistik anıt ağaçlar, dini inançlar doğrultusunda yöre halkı tarafından kutsal kabul edilen ağaçlardan oluşuyor. Folklorik anıt ağaçlar ise yöresel geleneklerin, toplumsal olayların yahut hafızalarda yer eden anıların merkezinde yer alan ağaçlar olarak öne çıkıyor.
Boyutsal anıt ağaçların tespitinde ise yaş, gövde ve zirve çapı ile uzunluk uzunluğu üzere kriterler dikkate alınıyor.
REHABİLİTASYON VE SAĞLIKLAŞTIRMA ÇALIŞMALARI
Tescil süreçlerinin akabinde anıt ağaçlar için kapsamlı rehabilitasyon ve bakım çalışmaları yürütülüyor. Bu kapsamda, gövde ve zirve tacında bulunan ziyanlı mantarlar, ökseotları, sarmaşıklar, kuru ve hastalıklı kısımlar temizleniyor. Ağaçlara ziyan veren tel, ip, kablo ve tabela üzere yabancı ögeler da ortamdan uzaklaştırılıyor.
Mantar ve bakteri kaynaklı hastalıkların tespit edildiği ağaçlarda budama sonrası dezenfekte süreçleri uygulanırken, kalın kolların kısmında kabuk ziyanını önlemek için basamaklı kesim prosedürü tercih ediliyor. Kesim yüzeyleri ise çürümeye karşı aşı macunu ile kaplanıyor.
KÖK GELİŞİMİNE ÖZEL DESTEK
Rehabilitasyon sürecinde, ağaçların kök boğazı etrafındaki beton, asfalt ve parke üzere yapay sert tabanlar dikkatlice kaldırılıyor. Akabinde toprak desteği yapılarak kök gelişimini destekleyen uzun periyodik salınımlı gübre ve besin uygulamaları gerçekleştiriliyor.
TESCİLLİ MAĞARA SAYISI 319’A ULAŞTI
Öte yandan, Türkiye genelinde farklı statüler altında bulunan ve şimdi gereğince tanınmayan mağaraların da “tabiat varlığı” olarak tescillenmesi maksadıyla çeşitli bölgelerde projeler yürütülüyor. Yapılan çalışmalar sonucunda, tabiat varlığı olarak tescil edilen mağara sayısı 319’a yükseldi.
Bakanlık, bu doğal oluşumların korunarak gelecek kuşaklara aktarılmasını hedefliyor.
