UNESCO Dünya Mirası Süreksiz Listesi’nde yer alan ve geçmişi MÖ 4. yüzyıla uzanan Termessos Antik Kenti’nde, Kültür ve Turizm Bakanlığının Geleceğe Miras Projesi kapsamında bu yıl birinci kere hafriyat çalışmaları başlatıldı. Kartal yuvasını andıran sarp bir coğrafyada bulunan kentte çalışmalar, Antalya Bilim Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mustafa Koçak başkanlığında yürütülüyor.
NEKROPOLDE 3 BİN MEZAR VE 900 YAZIT İNCELENİYOR
Kazılar, kentin geniş nekropol alanında ağırlaşıyor. Birçok lahit tipi olan 3 bin mezar ve 900’den fazla yazıt, antik kentin güçlü defin kültürüne ışık tutuyor. Gruplar bilhassa her biri yaklaşık 14 metre yüksekliğe ulaşan iki anıt mezarın tekrar ayağa kaldırılması için çalışma yürütüyor.
Uzmanlar, mezarlara ilişkin yepyeni taşların dayanıklılık tahlillerini yaptıktan sonra her bir taşı üç boyutlu modelleyerek anıt mezarın bilgisayar ortamındaki tam halini oluşturdu. Onarım tamamlandığında taşlar tekrar podyumlarına yerleştirilecek.
“DANS EDEN KADINLAR” MEZARINDA ZENGİN KABARTMALAR
Kazı Başkanı Koçak, nekropolün Akdeniz’in en büyüklerinden biri olduğunu belirtti. Çalışmaların merkezinde bulunan iki anıt mezardan birinin “Dans Eden Bayanlar Mezarı” olarak anıldığını söyleyen Koçak, mezarın dikkat cazibeli kabartmalara sahip olduğunu belirtti:
Mezar odasının girişinde insan boyutunda dans eden bayan kabartmaları var. Kabartmalardan birinin başını yıkıklar ortasında bulup müzeye gönderdik. Ayağa kaldırıldığında 14 metre yüksekliğe ulaşacak ve tiyatro maskeleri, eroslar, nikeler, aslan motifleri üzere çok sayıda kabartmayla süslenecek.
İKİNCİ ANIT MEZAR: AMAZON BAYAN SAVAŞÇILARIN İZLERİ
İkinci anıt mezarın yazıtının bulunduğunu ve bir bayan tarafından kendisi ile eşi için yaptırıldığının anlaşıldığını belirten Koçak, yapının bilhassa podyum kabartmalarıyla öne çıktığını söyledi:
Podyumun dört cephesinde kalkan, mızrak, kılıç, zırh ve balta kabartmaları var. Bunların bir kısmı gerçek silahları, bir kısmı ise efsanevi düşmanlara ilişkin sembolleri temsil ediyor. En dikkat çekeni ise Amazon bayan savaşçılarının kalkan ve balta kabartmaları.
Koçak, her iki anıt mezarın proje çizimlerinin tamamlandığını ve bilgisayar ortamında ayağa kaldırıldığını da ekledi.
ORİJİNAL TAŞLAR KORUNDU
Doç. Dr. Koçak, Termessos’ta Hristiyanlık periyoduna ilişkin izlerin az olmasının kentin taşlarının öteki yapılarda kullanılmasını engellediğini, bu nedenle anıt mezarların tüm orjinal yapı elemanlarının günümüze ulaştığını vurguladı.
Sarp bir bölgede kurulan ve bu nedenle antik periyottan sonra yağmaya uğramadığı düşünülen Termessos, tarihi kaynaklara nazaran Büyük İskender’in MÖ 333’te kuşatmasına karşın güçlü savunması sayesinde düşmemiş bir kent olarak biliniyor.
